Hoşgörü ve barışın şehri Hacıbektaş Nevşehir’e bağlı bir ilçe. Adını taşıdığı Hacıbektaş-ı Veli Anadolu Selçuklu Devletinin çalkantılı döneminde Horasan’ın Nişabur şehrinden gelerek yerleştiği Suluca Kara höyük’te (Hacımköy) Hacıbektaş-ı Velinin kurduğu dergah ilim yuvası haline gelmiş.
Anadolu kültürünün, Türk gelenek ve göreneklerinin İslamiyetin esasları ile uyumlu, insan odaklı yorumu Alevi- Bektaşi öğretisini buradan yaymış ve öğrenciler yetiştirmiş. Anadolu’nun Türkleşmesi ve Şamani inanclar taşıyan Türk boyları ve hıristiyanlar arasında İslamiyetin yayılmasında, Osmanlı Devleti‘nin kuruluşunda etkili olmuştur.
Hacı Bektaş Veli‘nin 1209-1271 yılları arasında yaşadığı, Mevlana ve Ahi Evran ile aynı dönemde yaşadığı biliniyor. 1271 yılında ölümünün ardından yaşadığı yere Hacıbektaş adı verilmiş. Bir başka iddia ise 1248-1337 yılları arasında yaşadığı yönünde.
Hacıbektaş ilçesinde yapılan arkeolojik kazılar M.Ö3200 yılından günümüze farklı medeniyetlerin ilçede varlığını gösteriyor.
Ulaşım
Hacıbektaş‘a Nevşehir, Kırşehir ve Kayseri şehirleri üzerinden farklı rotaları izleyerek gidebilirsiniz.
Hacıbektaş-Nevşehir arası Gülşehir, Avanos yolu üzerinden gidilirse yaklaşık 65 km, Nevşehir, Nar, Gülşehir yolu izlenirse 48 km, Hacıbektaş-Kırşehir arası 56 km, Hacıbektaş-Kayseri arası ise yaklaşık 100km mesafede. Kendi aracınız yoksa Nevşehir ve Kırşehir’den otobüslerle ilçeye gidilebiliyor.
Hacı Bektaş‘ta gezip, görebileceğiniz yerler şehir merkezinde ve yakın çevresinde yer alıyor. Kapadokya turlarının gezi rotaları arasında yer alması, her yıl düzenlenen Hacı Bektaş Veli’yi Anma Kültür ve Sanat Etkinlikleri ilçeye gelen ziyaretçi sayısını arttırıyor.
Gezilecek Yerler
İlçe merkezinde yer alan Hacıbektaş Müzesi ve Türbesi, Arkeoloji Müzesi, Atatürk Evi Müzesi öncelikle gezilmesi gereken yerlerin başında yer almalı. Hacı Bektaş Veli Müzesi ilçe merkezinde yer alıyor, çeşitli tarihlerde onarım ve eklemeler yapılmış olan Müze üç avlu etrafındaki 3 ana bölümden meydana geliyor.
Birinci Avlu Nadar Avlusu olarakda tanıtılıyor, avluya müze levhasının yer aldığı Çatal kapı denilen büyük bir kapıdan giriliyor.Buradaki Üçler çeşmesi ve avludaki levhalara yazılı güzel ve anlamlı sözler gezenlerin ilgisini çekiyor.
İkinci Avluya Dergah Avlusu deniyor, Üçler kapısından girilen avluda havuz, aş evi, gelen misafirlerin kaldığı konuk evi, meydan evi bölümleri ve tekke camii gezilerek üçüncü avluya çıkılıyor. Dergah avlusunda en ilgi çeken yerler Mısır’dan getirilip buraya yerleştirilmiş mermer Aslanlı çeşme, bir sütun dibinde yer alan farkedilmesi güç olan Kahveci Baba Mezarı, Kahveci baba kahve yaparken insanlara rahatsızlık verdiğini, ölünce insanların üzerine basacağı bir yere gömülmek istediğini belirtmiş.
Yemeklerin hazırlandığı aş evi bölümündeki kazan Moğollar’dan ganimet olarak ele geçirilmiş veya hediye edilmiş, yeniçerilerinde kutsal saydığı kara kazan ve mutfak eşyaları, 7 adet ocak, aş evi babasının odası, et kesilen mermer masa görüldükten sonra Aş evinin karşısında yer alan Meydan evi gezilebilir.
Meydan evi tarikata girerek ikrar verme (bağlılık sözü),nasip alma törenleri, toplu ibadet, sorunların görüşülmesi gibi konularda işlevi olan önemli yerlerden biri. Buradaki eğilerek girilebilen odalarda bulunan resimler ve taht, postlar, ağaç sedirler ve üzerlerindeki kilimler gibi eşyalar görülmesi gereken güzellikteki eşyalar.
Üçüncü Avlu ise Hazret Avlusu olarak isimlendirilmiş,buraya Altılar kapısından giriliyor, kapının yan tarafına Atatürk’ün ziyareti anısına bir köşe yapılmış.
Hazret avlusuna girince tam karşıda Pir Evi denilen Hacı Bektaş Veli Türbesininde yer aldığı yapı var. Girişte sağ tarafta çilehane, dergahta görev almış kişilerin mezarları mevcut, türbede ziyaretçiler türbeyi yapan kişinin mezarı buradaki eşiklerden birinde olduğu için eşiklere basmamaya dikkat ediyorlar.
Kırklar kapısı denilen kapıdan geçilerek girilen büyük bir salon halindeki Kırklar Meydanında mezarlar, değerli dergah eşyaları arasında halılar, şamdan, derviş küpeleri, teslim taşı Hz.Ali‘nin deri üzerine yazdığı Secde Suresi gibi birçok eser ve duvarlarda levhalar bulunuyor.
Kırklar meydanındaki kapılardan birinden Hacı Bektaş Veli Türbesine ak eşikten geçiliyor, türbe süslemeleri ile dikkat çekiyor.
Kırklar meydanındaki ilginç hikayesiyle Güvenç Abdal türbesi görülecek bir başka türbe, son olarak üçüncü avluda Balım Sultan Türbesi ve türbe önünde Hacı Bektaş Veli zamanına ait olduğu kabul edilen 700 yıllık kara dut ağacı görülmeli, Hoca Ahmet Yesevi‘nin Türkistan’dan fırlattığı yanmış bir kökün yeşerip büyüdüğüne, Hacı Bektaş Veli’nin buraya gelip ağaçı bulduğuna ve dergahı kurduğuna inanılıyor.
Atatürk Evi Müzesi olarak ziyaret edilen ev ilçe merkezinde, Atatürk Sivas Kongresi dönüşünde Hacıbektaş’a gelerek Çelebi Cemalettin Efendiye ait bu evde kalmış ve dergahı ziyaret etmiş.
Hacıbektaş Arkeoloji Müzesinde Karahöyük kazılarında çıkarılmış eserler ve yöreye özgü günlük yaşamı yansıtan eserler sergileniyor. Müze Atatürk evinin çok yakınında olduğu için ikisinide kısa sürede gezebilirsiniz
Çilehane ilçe merkezine yakın mesafede bir tepede yer alıyor, deliklitaş da denilen küçük mağaranın bir girişi ve bir çıkışı bulunuyor. İnanışa göre Hacı Bektaş-ı Veli’nin halvete çekildiği bu mağaraya girenlerin çıktığı delik, zayıf olsa dahi sadece günahı olmayanların geçebildiği, delikten geçemeyenlerin ise adak adaması ve yoksullara dağıtması gereken kutsal bir alan. Mağaraya girip deliğinden çıkmaya çalışan ve onlara yardımcı olmaya çalışanların arasına katılarak sizde mağaradaki çıkış deliğinden geçmeyi deneyebilirsiniz. Çevrede 3 veya 5 taşı üst üste dizerek dua ederek dilekte bulunanlar, ağaç ve çalılara bez ve mendil bağlayıp dilekte bulunanlarda oldukça fazla.
Çilehane tepesinde ayrıca üzerine uzanılınca sırt ağrısına iyi geldiğine inanılan Kulunç kaya, Hacı Bektaş’ın oturduğu düşünülen Minder kaya ve suyu şifalı kabul edilen bir çeşme yoğun ilgi görüyor.
Tepede diğer görmeniz gereken yerler, Hacı Bektaş Veli, Yunus Emre, Aşık Veysel, Semah dönenler heykelleri, Aşık Mahzuni Şerif Anıtı ve mezarı, Davut Sulari Anıtı ve Ozanlar Anıtını görebilirsiniz. Bir başka anıt ise Karanlıktan Aydınlığa Anıtı.
Vaktiniz varsa yaklaşık 5 km uzaklıktaki Çivril köyü yakınlarındaki Hacı Bektaş Veli‘ye tanıklık ettiğine inanılan Beştaş denilen kayalar, küçük bir türbeninde olduğu piknik alanı Dedebağ, yapılan arkeolojik kazılarda çeşitli dönemlere ait eserlerin bulunduğu ve Hacı Bektaş Velinin Horasan’dan gelip müritleriyle toplantı yaptığına inanılan Karahöyük gezilebilir.
Balım Evi (Kadıncık Ana Evi) Karahöyük eteklerinde yer alıyor, bahçe duvarında Akpınar çeşmesinin yer aldığı evde Hacı Bektaş Veli’nin konuk olarak kaldığı söyleniyor.
Yöresel yemeklerden Hacıbektaş tava ve yahni, mantı, sulu köfte, erişte tadına bakılması gereken lezzetler.
HacıBektaş’ta konaklama imkanlarının Ağustos ayındaki etkinliklerin olduğu 16-18 Ağustos günlerinde yetersiz olduğu biliniyor ,diğer günlerde konaklamak için otel ve pansiyonlarda kalınabilir. Fuat Baba Pansiyon, Dergah Pansiyon ve Hünkar Pansiyon ile Evrim Otel, Cabbar Oteli konaklama işletmeleri olarak ilçede hizmet veriyor.
